لایحه تضمین کیفیت و اعتباردهی

لايحه‌ى تضمين كيفيت و اعتباردهي

مقدمه:

قانون اساسى افغانستان حكم مى‌كند كه دولت مؤسسات تحصيلى عالى عمومى و تخصصى را تأسيس نمايد. در اين قانون بر انكشاف برنامه‌هاى آموزشى مؤثر و متعادل تأكيد گرديده است. براى رسيدن به مؤثريت و تعادل، وزارت تحصيلات عالى بايد ميكانيزمى را براى بهبود و ارزيابى كيفيت تحصيلات عالى ايجاد كند. به همين ترتيب، استراتيژى انكشاف ملى افغانستان (ANDS) بر اهميت تحصيلات با كيفيت براى تمام افغان‌ها تأكيد نموده و در پاليسى خود ارتقاى كيفيت و استقلاليت تحصيلات عالى را در اولويت قرار داده است. به همين ارتباط، داشتن سيستم تحصيلات عالى دولتى و خصوصى با كيفيت كه جوابگوى نيازمندى‌هاى رشد و انكشاف افغانستان باشد، به صفت ديدگاه پلان ستراتيژيك ملى تحصيلات عالي
(1389-1393) مطرح شده است. پلان ستراتيژيك ملى تحصيلات عالى دربر گيرنده‌ى پلان‌ها براى تأسيس اداره‌ى تضمين كيفيت و اعتباردهى مى‌باشد. وزارت تحصيلات عالى بهبود و تضمين كيفيت را در اولويت‌هاى پلان پنج ساله‌ى خود قرار داده است.

 

فصل اول

احكام عمومي

مبني

ماده‌اول:

اين لايحه در روشنى بند سوم و چهارم مادۀ سوم قانون مؤسسات تحصيلات عالى به منظور انكشاف و ارتقاء كيفى و اعتباردهى اكادميك مؤسسات تحصيلات عالى، حفظ و بهبود كيفيت تحصيلى به طور مؤثر و متعادل و تطبيق شاخص‌هاى كيفى و اعتباردهى به طور دوامدار در مؤسسات تحصيلات عالى افغانستان وضع شده است.

تعريفات:

ماده‌ى دوم:

  1. اعتباردهى: اعتباردهى عبارت از يك روند بازنگرى بيرونى مؤسسات تحصيلات عالى و برنامه‌ها براى تضمين و بهبود كيفيت مى‌باشد كه غرض از آن حصول اطمينان از مطابقت آن‌ها با معيارهاى كيفى موجود از نگاه استادان، تدريس، تحقيق، عرضۀ خدمات و همچنان زيرساخت‌ها، اعتبار مالى، پايدارى، دست‌آوردها و مطابقت با قوانين نافذه مى‌باشد. اعتباردهى مؤسسه يا برنامه منتج به مؤفقيت مى‌گردد.
  2. نامزدى به اعتباردهى: نامزدى به اعتباردهى داراى دو مرحله مى‌باشد كه شرايط هر مرحله بايد قبل از درخواست به اعتباردهى تكميل گردد. مرحلۀ دوم حاوى مقتضات بلندتر نسبت به مرحلۀ اول مى‌باشد.
  3. معيارها (Criteria): عبارت از شرايط و يا نيازمندى‌هايى اند كه توسط اداره‌ى اعتباردهى و وزارت تحصيلات عالى براى نامزدى به اعتباردهى تعيين مى‌گردد. اين معيارها بيان كننده‌ى شرايطى است كه بايد در هر مرحله‌ى نامزدى (مرحله‌ى اول و يا دوم) تكميل گردد.
  4. اعتباردهى مؤسسه: مؤسسه به شكل كُل از نگاه بهبود و تضمين كيفيت در محراق توجه اعتباردهى قرار مى‌گيرد تا از تطابق آن با معيارهاى كيفى موجود و مؤثريت از لحاظ استادان، تدريس، تحقيق، عرضه خدمات، زيربناها، امكانات، ادامۀ فعاليت، دست‌آوردها و انطابق با قوانين نافذ اطمينان حاصل گردد.
  5. اعتباردهى برنامه: بازنگرى و ارزيابى بيرونى برنامه‌هاى تحصيلى از نگاه بهبود و تضمين كيفيت مى‌باشد تا از طريق آن با معيارهاى كيفى موجود و مؤثريت از لحاظ استادان، تدريس، تحقيق، عرضه خدمات، زيربناها، امكانات، ادامة فعاليت، دست‌آوردها و انطباق با قوانين نافذ اطمينان حاصل گردد. در اعتباردهى برنامه به برنامه‌ها و پوهنځى‌هاى معين مانند تربيۀ معلم، حقوق، طب، انجنيرى و برنامه‌هاى مسلكى توجه خاص صورت مى‌گيرد.
  6. ستندردها (Standards): شرايط و نيازمندى‌هايى است كه بايد توسط مؤسسات و يا برنامه‌هاى تحصيلى جهت دريافت اعتبار از طرف اداره‌ى اعتباردهى، تكميل گردد. اين ستندرد‌ها شامل توقعات در مورد كيفيت، مؤثريت، دست‌آوردها و قابل دوام بودن يك مؤسسه و يا برنامه‌هاى تحصيلى مى‌باشد.

 

اعتباردهى مؤسسات تحصيلات عالى خصوصى و دولتي

ماده‌ى سوم:

تمام مؤسسات تحصيلات عالى دولتى و خصوصى، به شمول آموزش از راه دور تابع پروسه اعتباردهى قرار مى‌گيرند.

مؤسسات تحصيلات عالى خارجي

ماده‌ى چهارم:

مؤسسات تحصيلات عالى خارجى كه در افغانستان فعاليت مى‌كنند تابع پروسه اعتباردهى بوده و بايد عين معيارها و استندردهايى را كه براى مؤسسات تحصيلى دولتى و خصوصى تعيين گرديده است، تكميل نمايند. اين امر شامل مؤسسات تحصيلات عالى خارجى موجود در افغانستان، مؤسسات تحصيلات عالى خارجى كه در افغانستان داراى دفاتر هستند، مؤسسات تحصيلات عالى كه آموزش از راه دور را به وسيلۀ انترنت عرضه مى‌كنند و مؤسساتى كه براى ديگران جواز و صلاحيتى‌دهند تا از نام، تصديق‌نامه‌ها، درجۀ تحصيلى و ساير مواد مربوط به آن‌ها و هويت شان استفاده نمايند، مى‌گردد. انحراف و خلاف ورزى از اين مقررات باعث مسدود و يا جريمه شدن مؤسسه مى‌گردد.

اجازه فعاليت دوبارۀ اين مؤسسات مطابق قوانين و مقررات نافذ وزارت تحصيلات عالى مى‌باشد.

فصل دوم

ادارة تضمين كيفيت و اعتباردهي

اداره:

ماده‌ى پنجم:

ادارۀ تضمين كيفيت و اعتباردهى كه از اين به بعد به نام اداره ياد مى‌شود مسوول تضمين كيفيت و اعتباردهى مؤسسات تحصيلات عالى دولتى و خصوصى مى‌باشد. اين اداره با وزارت تحصيلات عالى و مؤسسات تحصيلات عالى به منظور تشويق در امر بهبود كيفيت كار مى‌كند. در آغاز اين اداره در چارچوب وزارت تحصيلات عالى منحيث يك ارگان مستقل فعاليت نموده و بعد از (5) الى (8) سال فعاليت كاملاً خودمختار خواهد گرديد. اين اداره داراى يك شوراى مستقل خواهد بود كه از فعاليت‌هاى آن نظارت نموده و در ارتباط به نامزدى اعتباردهى و اعتباردهى تصاميم اتخاذ مى‌نمايد. فعاليت‌هاى روزانۀ اين اداره توسط يك رييس به همكارى كارمندان مسلكى، ادارى و خدماتى پيشبرده مى‌شود. وظايف اداره‌ى مذكور شامل موارد زير مى‌گردد:

  1. تشويق، ترغيب و تسريع بهبود كيفيت در مؤسسات تحصيلات عالى دولتى و خصوصى به هدف رسيدن به معيارهاى بين‌المللى در همه عرصه‌ها.
  2. نظارت از روند اعتباردهى تمام مؤسسات تحصيلات عالى دولتى و خصوصى به شمول كورس‌ها، تحصيل از راه دور، برنامه‌هاى آموزشى، درجات تحصيلى، تصديق‌نامه‌ها و ساير فعاليت‌ها به سويۀ عالي.
  3. ارائه معلومات و آموزش به مؤسسات تحصيلات عالى و مردم درباره‌ى خواسته‌ها، طرزالعمل‌ها و مزاياى اعتباردهي.
  4. تنظيم روند انتخاب و آموزش باز نگرهاى مسلكى به اساس پاليسى‌اى كه توسط شوراى اعتباردهى تهيه مى‌گردد. انتخاب باز نگرها توسط شوراى اعتباردهى و يا كميته‌ى كه توسط وزارت تحصيلات عالى به اين منظور تعيين مى‌گردد، صورت مى‌گيرد.
  5. ارائه مشوره به مؤسسات تحصيلى در مورد روند تضمين كيفيت و كمك با آن‌ها دربارۀ ايجاد كميته‌هاى تضمين كيفيت در مؤسسات مربوط و همچنان آمادگى براى ارزيابى خودى، بازديد ساحوى و ساير جوانب مربوط به روند اعتباردهي.
  6. حراست از كيفيت تحصيلات عالى و تشخيص شرايط استفاده از اصلاحات اكادميك مانند پوهنتون، القاب رتب علمى و عنوانى مقامات مديريتي.
  7. ثبت معلومات دربارۀ جريان پروسۀ اعتباردهى در مؤسسات تحصيلى (نامزد اعتباردهى، تفويض و يا عدم تفويض اعتبار، به حالت تعليق گذاشتن و يا مسدود نمودن مؤسسه‌ى تحصيلى) و رساندن نتايج اعتباردهى به آگاهى مردم.
  8. پاسخ به پرسش‌هاى مردم درباره‌ى اعتباردهى و تضمين كيفيت.
  9. تأمين روابط با ارگان‌هاى تضمين كيفيت و اعتباردهى خارجى و استفاده از آخرين دستاوردهاى تضمين كيفيت در سطح بين‌المللي.

شوراى ادارۀ تضمين كيفيت و اعتباردهي

ماده‌ى ششم:

شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى متشكل از هفت الى نُه عضو مى‌باشد كه از ميان لست پيشنهادى مؤسسات تحصيلات عالى توسط بورد تعيين شده وزارت تحصيلات عالى، تعيين مى‌گردد.

  • نامزدها توسط شوراى علمى مؤسسات تحصيلات عالى از هر صد استاد يك استاد با كسب موافقه خودشان معرفى مى‌گردند. دوسيه نامزدها كه حاوى زندگينامه، لست آثار، سوابق تحصيلى و سابقه كارى نامزدها باشد بايد ذريعه نامه رسمى رييس مؤسسه تحصيلات عالى ارائه گردد.
  • اعضاى شوراى اداره اعتباردهى داراى مشخصات ذيل مى‌باشند:
  1. داراى سابقه‌ى اكادميك بوده و حداقل ده سال منحيث عضو كادر علمى در مؤسسات تحصيلات عالى كار نموده باشد.
  2. داراى درجه تحصيلى حداقل ماستر و رتبه علمى حداقل پوهندوى باشد.
  3. به يكى از زبان‌هاى معتبر بين‌المللى آشنايى داشته باشد.
  4. اشتراك در روند تضمين كيفيت را بسيج و تشويق نمايد.
  5. در موارد وخيم و بهرانى توانمندى تصميم‌گيرى قاطع را داشته باشد.
  6. غيرجانبدار، صادق و داراى سابقه نيك باشد.
  7. درباره تضمين كيفيت و پروسه اعتباردهى آگاهى داشته و در كميسيون‌هاى ترفيعات علمى، ارزيابى اسناد علمى يا بورد علمى انسجام امور اكادميك داراى تجربه كارى باشد.
    • مدت كار يك دوره شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى پنج سال مى‌باشد و يك نفر بيش از دو مرتبه به عضويت شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى انتخاب شده نمى‌تواند.
    • رييس شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى از ميان اعضا، توسط اعضا براى يك سال غير قابل تمديد انتخاب مى‌شود.
    • شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى از فعاليت اداره تضمين كيفيت و اعتباردهى و پروسه انتخاب باز نگرهاى مسلكى نظارت نموده درباره نامزدى به اعتباردهى، اعتباردهى، سلب اعتبار و دوره عيارسازى تصميم اتخاذ مى‌نمايد.
    • فعاليت‌هاى روزمره اداره تضمين كيفيت و اعتباردهى توسط يك رييس ايكه از جانب شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى معرفى گرديده و منظورى مقام ذيصلاح را حاصل مى‌نمايد، به پيش برده مى‌شود.
    • جلسات عادى شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى هر دو ماه يك مرتبه و جلسات فوق‌العاده آن به پيشنهاد رييس و تصميم اعضاى شورا داير مى‌گردد.

رييس اداره‌ى تضمين كيفيت و اعتباردهي

ماده‌ى هفتم:

  • رييس اداره تضمين كيفيت و اعتباردهى داراى مشخصات ذيل مى‌باشد:
  1. داراى سابقه‌ى اكادميك بوده و داراى حداقل ده سال تجربه استادى در مؤسسات تحصيلات عالى باشد.
  2. داراى درجۀ تحصيلى دوكتورا و يا حداقل ماستر يا رتبۀ علمى پوهنوال و يا پوهاند باشد.
  3. داراى مهارت برقرارى مناسبات نيك كارى با ساير افراد و نهادهاى ذيربط باشد.
  4. به يكى از زبان‌هاى معتبر بين‌المللى آشنائى داشته باشد.
  5. اشتراك در روند تضمين كيفيت را بسيج و تشويق نمايد.
  6. در موارد وخيم و بحرانى توانائى تصميم‌گيرى قاطع را داشته باشد.
  7. غيرجانبدار، صادق و داراى سابقۀ نيك باشد.
  8. دربارۀ تضمين كيفيت و پروسۀ اعتباردهى آگاهى داشته و در كميسيون‌هاى ترفيعات علمى، ارزيابى اسناد علمى و يا بورد علمى انسجام امور اكادميك داراى تجربه كارى باشد.
  • رييس ادارۀ اعتباردهى در ابتدا تحت نظر معين علمى كار نموده، اما با تشكيل شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى زير نظر شوراى مذكور فعاليت خواهد كرد. رييس ادارۀ اعتباردهى با وزير، معين‌ها، رؤساى پوهنتون‌ها و مؤسسات تحصيلات عالى خصوصى و دولتى، رؤساى پوهنځى‌ها آمريت ديپارتمنت‌ها، نهادهاى مسلكى وزارت تحصيلات عالى و مقامات عالى ساير وزارتخانه‌ها، ادارات و مؤسسات غيردولتى و مؤسسات اعتباردهى بين‌المللى روابط كارى نزديك برقرار مى‌نمايد.

وظايف رييس شعبات ادارۀ اعتباردهى قرار ذيل مى‌باشد:

  1. ارتقاء و تشويق پروسۀ بهبود كيفيت در مؤسسات تحصيلات عالى دولتى و خصوصى افغانستان.
  2. رهبرى كارمندان مسلكى و ادارى ادارۀ تضمين كيفيت و اعتباردهى افغانستان.
  3. تشويق انكشاف فرهنگ كيفيت در تحصيلات عالي.
  4. نظارت از پروسه‌ى اعتباردهى با درنظرداشت پاليسى‌هاى شورا به شمول اجازه براى درخواست اعتباردهى، نامزدى و اعتباردهى تصاميم درباره نامزدى اعتباردهى و اعتباردهى تصاميم درباره نامزدى اعتبار و اعتباردهى طبق ماده ششم توسط شورا گرفته مى‌شود.
  5. اشتراك در تمام جلسات شورا بدون داشتن حق رأي.
  6. مطلع ساختن مردم دربارۀ روند و مفهوم اعتباردهى، منحيث ملاك كيفيت مؤسسات تحصيلات عالي.
  7. كار بمنظور از بين بردن مؤسسات تحصيلات غير معيارى كه حيثيت كارخانۀ ديپلومسازى را دارند.
  8. نمايندگى از ادارۀ تضمين كيفيت و اعتباردهي.
  9. تطبيق پاليسى‌هاى شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهي.
  10. نظارت از آموزش (تريننگ) باز نگرهاى مسلكي
  11. كار با مؤسسات تحصيلى در راستاى بهبود كيفيت
  12. انتشار اطلاعيه درباره‌ى نامزدى به اعتباردهى و اطمينان در مورد اينكه اطلاعيه مذكور از طريق صفۀ انترنتى (وب سايت) ادارۀ تضمين كيفيت و اعتباردهى و مواد چاپى در دسترس مردم قرار مى‌گيرد. اطلاعيه‌ها بايد حاوى معلومات دربارۀ مؤسساتى كه برايشان اجازه داده شده است، اعتبار داده شده اند، به حالت تعليق گذاشته شده اند و يا سلب اعتبار شده اند، باشد. اطلاعيه حاوى معلومات درباره مؤسساتى مى‌باشد كه طبق فيصله شورا به خاطر كارخانه ديپلوم‌سازى بودن، جعل‌كارى و غير معيار بودن آن‌ها مسدود مى‌گردد، با ذكر دليل مسدود شدن شان.

استقلال ادارۀ تضمين كيفيت و اعتباردهي

ماده‌ى هشتم:

در ابتدا اداره تضمين كيفيت در چوكات وزارت تحصيلات عالى تحت نظر معين علمى قرار مى‌داشته باشد، با آنهم اين اداره مستقل بوده و در اتخاذ تصاميم مندرج مواد (9-13) مربوط به اعتباردهى با استقلال كامل عمل مى‌نمايد.

بودجه تضمين كيفيت و اعتباردهى توسط وزارت تحصيلات عالى تمويل مى‌گردد اما كنترول مصارف روزانه آن طبق اصول جارى حسابى دولت صورت مى‌گيرد. اين نظارت در ابتدا به خاطرى در نظر گرفته شده است تا تضمين گردد كه اداره كارش را درست آغاز نموده و از كمك مالى و ادارى براى كارايى مؤثر برخودار مى‌باشد.

در پايان دوره مقدماتى كه 5 – 8 سال را دربر خواهد گرفت و با فراهم شدن زمينه فعاليت مستقل، اداره تضمين كيفيت واعتباردهى كاملاً مستقل گرديده و بودجه جداگانه خود را كه از طرف وزارت ماليه تمويل مى‌گردد، خواهد داشت. اين اداره با وزارت تحصيلات عالى از نزديك كار خواهد كرد.

فصل سوم

پروسه‌ى اعتباردهي

مراحل مربوط به روند اعتباردهي

ماده‌ى نهم:

روند اعتباردهى داراى چهار مرحله مى‌باشد:

  1. كسب جواز درخواست به اعتباردهى و آغاز ارزيابى خودى: مؤسسه تحصيلات عالى اجازه‌ى درخواست به نامزد شدن به اعتباردهى را وقتى تقاضا مى‌كند كه وزارت تحصيلات عالى به طور رسمى داراى جواز فعاليت بوده و در مورد تشكيل ساختار، فعاليت اكادميك، زيربنا و تمويل خود معلومات ارائه كند. بعد از دريافت جواز مؤسسه مى‌تواند روند ارزيابى خودى خود را براى نامزدى آغاز كند.
  2. نامزدى براى مرحله اول اعتباردهى: مرحله اول اعتباردهى عبارت از مرحله است كه در آن مؤسسه تحصيلات عالى نشان مى‌دهد كه تمام شاخص‌هاى مرحله اول نامزدى را تكميل نموده است. اين مرحله شامل ارزيابى خودى، ارزيابى توسط اشخاص مسلكى، گزارش و پيشنهادات باز نگرها و تصميم شوراى اعتباردهى مى‌گردد. مؤسسه تحصيلات عالى قبل از درخواست براى مرحله دوم اعتباردهى بايد يكسال را در مرحله اول سپرى نمايد، مگر اينكه در ابتدا بنابر دارا بودن معيارهاى بلندتر براى نامزدى براى به مرحله دوم اعتباردهى درخواست ارائه نموده باشد.
  3. نامزدى براى مرحله دوم اعتباردهى: اين مرحله عبارت از مرحله دوم اعتباردهى است كه در آن مؤسسه ثابت مى‌سازد كه معيارهاى مرحله‌ى دوم اعتباردهى را تكميل نموده است. يك مؤسسه تحصيلات عالى در صورتى كه در آغاز بتواند معيارهاى مرحله‌ى دوم را برآورده بسازد، مى‌تواند بدون طى مرحله اول به اين مرحله نايل گردد. مؤسسه قبل از درخواست به مرحله اعتباردهى بايد يك سال را سپرى نمايد.
  4. درخواست براى اعتباردهى: مؤسسه تحصيلات عالى بعد از سپرى نمودن يك سال در مرحله دوم نامزدى مى‌تواند براى اعتباردهى درخواست نمايد. اين مرحله مشتمل بر مسايل آتى مى‌باشد. ارزيابى خودى توسط خود مؤسسه جهت تثبيت اينكه آيا مؤسسه توانسته است كه معيارهاى اعتباردهى را برآورده سازد، ارزيابى ساحوى توسط گروه باز نگرى كنندگان و سفارشات مثبت آن‌ها به شوراى اعتباردهى و تصويب شورا در ارتباط به اعتباردهي.

تصاميم در مورد اعتباردي

ماده‌ى دهم:

  • نتايج ارزيابى براى اعتباردهى منجر به يكى از تصاميم ذيل مى‌گردد:
  • تفويض اعتباردهى به مؤسسه تحصيلات عالى كه براى مدت پنج سال معتبر مى‌باشد.
  • تمديد دورۀ نامزدى جهت تكميل معيارها
  • عدم تفويض اعتباردهي
    • ناكامى در تكميل معيارها به مفهوم آنست كه به مؤسسه تحصيلى اعتبار داده نشود. هرگاه باز نگر‌هاى ساحوى به اين نتيجه برسند كه مؤسسه تحصيلات عالى در يك مدت معين مى‌تواند معيارهاى اعتباردهى را تكميل نمايد براى مدت (18) ماه برايش مهلت داده مى‌شود. در حالات ضعف شديد مؤسسه بلادرنگ مسدود مى‌گردد.

مؤسسه كه به آن تمديد داده شده، هرگاه طى (18) ماه معيارها را تكميل كرده نتواند، نيز مسدود گرديده و يا توسط شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى تحت ادارۀ يك مؤسسه اعتبار داده شده قرار مى‌گيرد. فيصله دربارۀ اعتباردهى مبنى بر راپور ارزيابى خودى و بازديد ساحوى از مؤسسه توسط شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى صورت مى‌گيرد. راپور و سفارشات تيم باز نگرهاى ساحوى توسط شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى كه تصميم گيرنده نهائى مى‌باشد بررسى مى‌گردد.

سلب اعتبار

ماده‌ى يازدهم:

هرگاه يك مؤسسه‌ى اعتبار داده شده معيارهاى معينه را در طول (5) سال حفظ كرده نتواند. اداره اعتباردهى به شوراى اعتباردهى پيشنهاد مى‌»مايد تا يك تيم ارزيابى كننده براى مطالعه وضعيت به مؤسسه اعزام گردد. هرگاه معلوم گردد كه مؤسسه نتوانسته معيارهاى معينه را حفظ نمايد يا به آن الى مدت (9) ماه مهلت داده شود و يا در صورت شديد بودن ناتوانائى مسدود مى‌گردد.

اعتباردهى مجدد

ماده‌ى دوازدهم:

چون هر بار اعتباردهى براى پنج سال مى‌باشد، ارزيابى براى اعتباردهى مجدد در جريان سال پنجم صورت مى‌گيرد و از تاريخ ختم دوره اعتباردهى قبلى محاسبه مى‌گردد.

پروسه اعتباردهى مجدد عين پروسه اعتباردهى اولى مى‌باشد كه طبق ماده نهم صورت مى‌گيرد. شوراى اعتباردهى مى‌تواند به تجديد اعتبار، مهلت دادن براى (18) ماه و يا سلب اعتبار كه باعث مسدود شدن مؤسسه مى‌گردد، تصميم بگيرد.

اعتراض به فيصله‌ى شوراى اعتباردهي

ماده‌ى سيزدهم:

اعتراض در برابر فيصلۀ شوراى اعتباردهى بر مبناى قانون صورت گرفته مى‌تواند.

باز نگرى مسلكي

ماده‌ى چهاردهم:

بازنگرى مسلكى عبارت از بازنگرى و ارزيابى بيرون مؤسسه‌يى مى‌باشد كه در آن كيفيت و مؤثريت برنامه‌هاى علمى، كاركنان، ساختار و دستاورد‌هاى يك مؤسسه توسط يك تيم بيرون مؤسسه‌يى كه در رشته و سيستم تحصيلات عالى تخصص و تبحر داشته باشد، قرار ذيل مورد بازنگرى و ارزيابى مى‌گردد:

  1. هيئت باز نگرى مسلكى كه از طرف ادارۀ اعتباردهى توظيف مى‌گردد، از مؤسسه تحصيلات عالى مورد نظر بازديد به عمل مى‌آورد. هيئت متذكره مشتمل بر سه تا پنج عضو مى‌باشد كه متناسب به تعداد پوهنځى‌ها و ديپارتمنت‌هاى مؤسسه مورد ارزيابى تعيين مى‌گردد. اين هيئت از مؤسسه جهت ارزيابى بازديد به عمل آورده و ارزيابى خودى آنرا باز نگرى مى‌كند.
  2. هيئت مؤظف بر اساس يافته‌هاى خود، به شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى، سفارش نامزدى به اعتباردهى، نيل و يا عدم نيل به اعتباردهى، تمديد دوره نامزدى و يا اعتباردهى مجدد مى‌ نمايد. گزارش از بازديد ساحوى محرم بوده و صرف تصاميم شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى به اطلاع عامه رسانيده مى‌شود.
  3. انتخاب باز نگر‌هاى مسلكى: باز نگرهاى مسلكى بر اساس تخصص رشتوى، تجارب، شهرت نيك و صداقت و بى‌طرف بودن آن‌ها انتخاب مى‌شوند.
  4. آموزش باز نگرها: همه باز نگرها بايد قبل از اعزام به ساحه دوره آموزشى را سپرى نمايند. دوره آموزشى معمولاً شامل يك وركشاپ يك الى دو روزه مى‌شود كه جهت آشنائى با معيارها و ستندردها براى نامزدى به اعتباردهى و اعتباردهى، طرز برخورد هنگام بازديد از محل رازدارى و معيارهاى اخلاقى در رابطه به تضمين كيفيت داير مى‌گردد. بازنگرها بايد با رعايت دقيق پاليسى عدم تعارض منافع انتخاب شوند. باز نگر نبايد براى بازديد به مؤسسه كه به آن منسوب است و يا توسط آن معرفى گرديده فرستاده شود. باز نگر بايد فارغ التحصيل مؤسسه ديگرى بوده و هيچ گونه علايق شخصى و مادى با موسسه كه بازرسى مى‌شود، نداشته باشد. طور مثال همسر، اقارب و يا اطفال باز نگر در مؤسسه مذكور موجود نبوده و با آن كدام قرارداد و يا رابطه مالى نداشته باشد.

ارزيابى خودى

ماده‌ى پانزدهم:

هر مؤسسه بعد از درخواست و دريافت اجازه نامزدى براى اعتباردهى از اداره تضمين كيفيت و اعتباردهى يك ارزيابى خودى مؤسساتى را از پوهنځى‌ها، برنامه‌ها و زيربنا و دستاوردهاى خويش انجام مى‌دهد تا دانسته شود كه آيا معيارهاى تعيين شده توسط اداره تضمين كيفيت و اعتباردهى را برآورده ساخته مى‌تواند؟ اين ارزيابى خودى توسط مؤسسه به منظور آماده شدن براى بازديد ساحوى باز نگرهاى متخصص بيرونى تضمين كيفيت و اعتباردهى انجام مى‌ىابد (به مادۀ 14 مراجعه شود). بعد از انجام ارزيابى خودى گزارش ارزيابى مذكور كه حاوى يافته‌ها در رابطه به معيارهاى تعيين شدۀ ادارۀ اعتباردهى مى‌باشد تهيه مى‌گردد. ارزيابى خودى برنامه در تعداد محدود از رشته‌ها مانند تربيۀ معلم، طب و حقوق منحيث جز اعتباردهى برنامه صورت مى‌گيرد.

بازديد ساحوى

ماده‌ى شانزدهم:

بعد از تكميل گزارش ارزيابى خودى، ادارۀ تضمين كيفيت و اعتباردهى هيئت باز‌‌ نگرها را به مؤسسه مى‌فرستد. ارزيابى در اين مرحله توسط باز نگرها صورت مى‌گيرد كه شامل مرور گزارش ارزيابى خودى مؤسسه، مصاحبه با استادان، شاگردان، كارمندان و آمران و همچنان بررسى ساختار و مؤثريت مؤسسه و برنامه‌هاى آن مى‌گردد. البته اين ارزيابى به اساس طرزالعمل‌هايى كه توسط اداره‌ى تضمين كيفيت و اعتباردهى و وزارت تحصيلات عالى تهيه گرديده است، صورت خواهد گرفت. در نتيجه بازديد ساحوى يك گزارش همراه با سفارشات به شوراى تضمين كيفيت و اعتباردهى دربارۀ نامزدى اعتباردهى، اعتباردهى و اعتباردهى مجدد ارايه مى‌گردد.

فيس

ماده‌ى هفدهم:

ادرۀ تضمين كيفيت و اعتباردهى صلاحيت دارد، به خاطر تأمين مصارف بازديد ساحوى در مطابقت با قوانين، مقررات و طرزالعمل‌هاى وزارت تحصيلات عالى از خدمات خود فيس اخذ نمايد.

فصل چهارم

احكام متفرقه

كميته‌هاى تضمين كيفيت مؤسساتى

ماده‌ى هجدهم:

تمام مؤسسات تحصيلات عالى بايد در مربوطات خود براى نظارت و تسهيل بهبود كيفيت، كميتۀ تضمين كيفيت داشته باشند. رياست كميته را معاون علمى مؤسسه (و يا معادل آن) به عهده مى‌گيرد. اعضاى كميته متشكل از (5-9) عضو به نمايندگى از رشته‌هاى عمده به انتخاب شوراى علمى مؤسسه مى‌باشد. تمام اعضاى كميته بايد اشخاص فعال و برجسته در تدريس، تحقيق و عرضۀ خدمات باشند. اكثريت اعضاى كميته بايد داراى رتب پوهاندى و پوهنوالى بوده و بقيه پوهندوى و پوهنمل مى‌باشند. به منظور ارزيابى خودى پوهنځى‌ها و ديپارتمنت‌هاى فارغ ده، كميته‌هاى فرعى تشكيل مى‌شوند كه تحت نظر كميته تضمين كيفيت مؤسسات فعاليت مى‌نمايند.

تدابير انتقالي

ماده‌ى نزدهم:

تا تصويب قانون مؤسسات تحصيلات عالى و راه‌اندازى پروسه‌ى اعتباردهى، وزير تحصيلات عالى كميته‌ى اعتباردهى و تضمين كيفيت را تعيين خواهد نمود تا كه با پوهنتون‌ها و مؤسسات تحصيلات عالى جهت مساعد ساختن زمينه براى تضمين كيفيت و اعتباردهى به شمول ارزيابى خودى مؤسساتى و ارزيابى خودى برنامه‌يى و ديگر پروسه‌هاى مربوط به تضمين كيفيت و اعتباردهى كار نمايد. اين كار مى‌تواند كه شامل تهيۀ رهنمودها و دستورالعمل‌ها براى ارزيابى خودى و معيارهاى متوقعه براى كيفيت مؤسسات تحصيلات عالى باشد. اعضاى اين كميته بعداً به عضويت شوراى اعتباردهى و تضمين كيفيت نايل شده مى‌‌توانند.

آغاز پروسه

ماده‌ى بيستم:

تمام مؤسسات تحصيلات عالى كه حداقل يك دوره فراغت داده باشند طى دو سال اول انفاذ اين لايحه به صورت داوطلبانه و بعد از دو سال به صورت اجبارى شامل پروسه اعتباردهى مى‌شوند. موسسات تحصيلات عالى كه دو سال بعد از انفاذ اين لايحه به مرحله فارغ دهى مى‌رسند، در اولين سال تابع شموليت اجبارى به پروسه اعتباردهى مى‌باشند.

ماده‌ى بيست و يكم:

اين لايحه در چهار فصل و بيست و يك ماده ترتيب گرديده و بعد از منظورى وزير تحصيلات عالى نافذ مى‌گردد.

 

Be Sociable, Share!

کامنت

نام (ضروری)
ایمیل (ضروری)
کامنت (ضروری)
برای ست کردن عکس خود در کامنتها به سایت گراواتار مراجعه کنید.

© 2014 by Tabesh University.